Babalar Günü Üzerine Duygusal Bir Yolculuk
Yazan Yasemin Yurdakul 11.06.2025
Babalar Günü… Kutlamaların ötesinde, pek çok duyguyu da beraberinde getiren bir gün. Kimi için minnet ve sevgiyle, kimi için eksiklikle, kimisi için ise karmaşık hislerle doludur. Ancak bugün, baba olmanın ne demek olduğuna, duygularla ilişkisine, toplumsal erkeklik rollerinin baskısına ve çocuklarına nasıl bir rol model olunabileceğine biraz daha yakından bakalım.
Modern toplumda erkeklik hâlâ büyük oranda “duygularını bastırmak”, “güçlü görünmek”, “ağlamamak” gibi toksik kalıplarla tanımlanıyor. Bu kalıplar, sadece kadınları değil, erkekleri de derinden etkiliyor. Babalık, bu noktada büyük bir dönüşüm alanı sunuyor. Çünkü baba olmak, sadece bir çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak değil; onun duygusal gelişimine rehberlik etmek, duygularına güvenli bir alan açmak ve kendi içsel yolculuğunda örnek olmak demek.
Daniel Goleman’ın duygusal zekâ modeline göre, etkili ebeveynliğin temelinde “öz-farkındalık”, “öz-yönetim”, “empati” ve “ilişki yönetimi” yer alır . Baba olmak, bu becerileri geliştirmek için güçlü bir motivasyon kaynağıdır. Bir çocuğun, babasının gözlerinden dünyayı okuyuşu; babasının hayal kırıklıklarıyla nasıl baş ettiğini izleyişi; onun sevgiyi, öfkeyi, kırgınlığı nasıl ifade ettiğini gözlemleyişi, gelecekteki ilişki dinamiklerini doğrudan şekillendirir.
Ancak duyguları ifade etmek erkekler için her zaman kolay olmamıştır. Bunun bir nedeni de eril tahakküm sistemidir. Bu sistem, erkekleri “koruyucu”, “kazanan” ve çoğu zaman “duygusuz” olarak konumlandırır. Oysa araştırmalar, duygularını sağlıklı şekilde tanıyabilen ve ifade edebilen babaların, hem kendi ruh sağlığı hem de çocuklarının gelişimi açısından çok daha etkili olduklarını göstermektedir .
Baba olmak, bazen başarısızlık korkusuyla, bazen “yeterince iyi olamama” endişesiyle sınanır. Tıpkı annelik gibi, babalık da öğrenilen ve zamanla gelişen bir roldür. Duygulara alan açmak, “bugün zorlandım” diyebilmek ya da “bilmiyorum ama öğrenmek istiyorum” demek, çocuğa mükemmeliyeti değil, insan olmayı öğretir.
Ayrıca unutulmamalıdır ki çocuklar, söylenenlerden çok gösterilenlerle büyür. Bir babanın, partnerine olan saygılı yaklaşımı, stresle başa çıkış biçimi, öz bakım alışkanlıkları ve duygusal açıklığı, çocuğun zihin haritasında derin izler bırakır. Özellikle erkek çocuklar için bu, sağlıklı erkeklik modelinin temellerini oluşturur.
Bugün Babalar Günü. Sadece kutlama değil, aynı zamanda bir farkındalık günü de olabilir. Babalara şunu söylemek gerek: Duygularınız birer zayıflık değil, insan oluşunuzun en güçlü yansımalarıdır. Çocuğunuza iyi bir gelecek bırakmak, öncelikle onun duygusal mirasını inşa etmekle başlar.
Ve belki de bugün, ilk adım şudur: “Seni seviyorum” demekten çekinmemek.
Kaynakça:
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books.
Goleman, D., & Boyatzis, R. (2017). Emotional Intelligence Has 12 Elements. Which Do You Need to Work On? Harvard Business Review.
https://hbr.org/2017/02/emotional-intelligence-has-12-elements-which-do-you-need-to-work-on
Taylor, S. E., Klein, L. C., Lewis, B. P., Gruenewald, T. L., Gurung, R. A. R., & Updegraff, J. A. (2000). Biobehavioral responses to stress in females: Tend-and-befriend, not fight-or-flight. Psychological Review, 107(3), 411–429. https://doi.org/10.1037/0033-295X.107.3.411
Yasemin Yurdakul (2023). Kadın Değişirse Dünya Değişir: Duygusal Zekâ Eğitimlerinin Yetişkin Kadınların Duygu Durum Farkındalıklarına ve Yaşam Etkililiklerine Etkisi. İstanbul Aydın Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185–211. https://doi.org/10.2190/DUGG-P24E-52WK-6CDG
