Toplumsal olaylar, \u015fiddet olgusunu g\u00fcnden g\u00fcne daha fazla g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131maktayken b\u00fct\u00fcn bunlara duyars\u0131z kal\u0131p \u2018vicdan\u0131m rahat\u2019 demek bir \u00e7e\u015fit duyars\u0131zl\u0131k gibi geliyor. Genelde sava\u015f d\u00f6nemlerinde vicdan muhasebesi yap\u0131l\u0131r, taraflar su\u00e7lan\u0131r, olan \u00f6len insanlara olur. Sonu\u00e7 bir kazanan\u0131n oldu\u011fu ama iki taraf\u0131n da kaybetti\u011fi bir oyun. Sahi bu oyunun neresindeyiz? Bazen roller hi\u00e7 tahmin etmedi\u011fimiz \u015fekilde verilir ve uymak zorunday\u0131zd\u0131r, se\u00e7emeyiz. Bazense verilen bir karar bir halk\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olabilir. Albay Paul Tibbets 1945 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz 30 ya\u015f\u0131ndayken b\u0131rakt\u0131 Hiro\u015fima kentine atom bombas\u0131n\u0131 ve bu olaydan sonra 62 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131, “Vicdan\u0131m temiz, geceleri rahat uyuyorum.” dedi. \u00dcstelik Tibbets\u2019i tan\u0131yanlar onun hem ba\u015far\u0131l\u0131 hem de sevilen biri oldu\u011funu s\u00f6ylemekteydi. 65 bin ki\u015finin can\u0131n\u0131 alan bir insan\u0131n vicdan\u0131 nas\u0131l rahat olabilirdi? Daha da \u00f6tesi, bu projede yer alan y\u00fczlerce asker, siyaset\u00e7i ve bilim insan\u0131 da benzer beyanlarda bulunmaktayd\u0131. Nietzsche\u2019ye g\u00f6re vicdan\u0131n yeri, insanl\u0131\u011f\u0131n ki\u015fisel, toplumsal ve siyasi gerek\u00e7elerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda fikirler \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \u00d6yle mi ger\u00e7ekten?<\/p>\n
Bu ba\u011flamda konuyu daha geni\u015f bir pencereden de\u011ferlendirecek olursak \u015fu sorular\u0131 sorabiliriz: Vicdan\u0131n insanl\u0131k tarihinde ve insan hayat\u0131nda yeri ger\u00e7ekten neresidir? Vicdan\u0131n do\u011fas\u0131 nedir? Yaln\u0131zca insanlara \u00f6zg\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Daha da \u00f6nemlisi vicdan hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel gere\u00e7leri ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleme y\u00f6ntemlerini kullanarak nas\u0131l ara\u015ft\u0131rma yap\u0131labilir? Bu yaz\u0131n\u0131n konusu vicdan\u0131n var olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, neden oldu\u011fu ve ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamakt\u0131r. Sahi vicdan bunun neresinde?<\/p>\n
Kad\u0131n haklar\u0131 ba\u011flam\u0131nda vicdan kavram\u0131na d\u00f6necek olursak, d\u00fcnya genelinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, her g\u00fcn ortalama 137 kad\u0131n\u0131n aile \u00fcyelerinden biri taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. T\u00fcrkiye’de ise kad\u0131n haklar\u0131 konusunda \u00e7e\u015fitli yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da uygulamada sorunlar devam etmektedir. Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve cinayetler, \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck insan haklar\u0131 sorunlar\u0131ndan biri olmaya devam etmektedir. Toplum olarak, kad\u0131nlara y\u00f6nelik bu t\u00fcr hak ihlallerine kar\u015f\u0131 ne kadar duyarl\u0131y\u0131z? Her birimiz, bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ne gibi roller \u00fcstlenebiliriz? Vicdan\u0131m\u0131z, bu adaletsizliklere kar\u015f\u0131 ne kadar hassas?<\/p>\n
Vicdan kavram\u0131 en temel haliyle insan\u0131n kendi davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda do\u011fru-yanl\u0131\u015f ve iyi-k\u00f6t\u00fc ekseninde yarg\u0131da bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, kimi zaman da ki\u015fiyi zorunlu olarak buna iten bir zihni g\u00fc\u00e7 ve i\u00e7sel yetki ya da daha genel olarak zihni kapasite olarak tan\u0131mlanabilir. \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin ilk maddesi diyor ki: “B\u00fct\u00fcn insanlar \u00f6zg\u00fcr, onur ve haklar bak\u0131m\u0131ndan e\u015fit do\u011farlar. Ak\u0131l ve vicdanla donat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, birbirlerine karde\u015flik anlay\u0131\u015f\u0131yla davranmal\u0131d\u0131rlar.” Fakat sava\u015f\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda vicdan kaybolmaktad\u0131r.<\/p>\n
Almanya\u2019daki Eichmann davas\u0131 belki de bunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fidir. Dava boyunca Eichmann yaln\u0131zca \u00fcstlerinden gelen emirlere itaat etti\u011fini ve kendisinin bir karar verici de\u011fil yaln\u0131zca bir uygulay\u0131c\u0131 oldu\u011funu, bu y\u00fczden de \u00f6l\u00fcmlerden ki\u015fisel olarak sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur. Eichmann\u2019\u0131n, hi\u00e7bir vicdan s\u0131z\u0131s\u0131 hissetmiyormu\u015f izlenimi veren konu\u015fmalar\u0131, vicdan\u0131 iyiyle k\u00f6t\u00fcn\u00fcn fark\u0131n\u0131 en derinden g\u00f6rmemizi sa\u011flayan i\u00e7sel bir terazi olarak niteleyen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin \u00fczerinde so\u011fuk du\u015f etkisi yapacak d\u00fczeydeydi. Vicdan sava\u015f d\u00f6neminin vermi\u015f oldu\u011fu yozla\u015fma ve y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131kla kaybolmu\u015f muydu yoksa baz\u0131 insanlarda vicdan zaten yok muydu?<\/p>\n
Bug\u00fcne geldi\u011fimizde art\u0131k daha iyi anl\u0131yoruz ki salt bilgi ve teknolojiye dayanarak daha vicdanl\u0131 bir uygarl\u0131k yaratamad\u0131k, bilakis tersini iddia etmek bile m\u00fcmk\u00fcn. Kad\u0131n cinayetlerinin, su\u00e7un ve tecav\u00fcz\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda sahi vicdan bunun neresinde?<\/p>\n
Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi, sadece kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm toplumun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Toplumsal bilinci art\u0131rmak, e\u011fitim ve fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak, yasal d\u00fczenlemeleri etkin bir \u015fekilde uygulamak ve kad\u0131nlar\u0131n her alanda e\u015fit temsilini sa\u011flamak i\u00e7in hep birlikte \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz. Sonu\u00e7 olarak, vicdan\u0131m\u0131z\u0131 sorgulamal\u0131 ve kad\u0131n haklar\u0131 konusunda daha duyarl\u0131 bir toplum in\u015fa etmek i\u00e7in aktif ad\u0131mlar atmal\u0131y\u0131z. Bu, sadece biz kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bir g\u00f6revidir.<\/p>\n
Sevgiler,<\/p>\n
\u0130layda T\u00fcter<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Toplumsal olaylar, \u015fiddet olgusunu g\u00fcnden g\u00fcne daha fazla g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131maktayken b\u00fct\u00fcn bunlara duyars\u0131z kal\u0131p \u2018vicdan\u0131m rahat\u2019 demek bir \u00e7e\u015fit duyars\u0131zl\u0131k gibi geliyor. Genelde sava\u015f d\u00f6nemlerinde vicdan muhasebesi yap\u0131l\u0131r, taraflar su\u00e7lan\u0131r, olan \u00f6len insanlara olur. Sonu\u00e7 bir kazanan\u0131n oldu\u011fu ama iki taraf\u0131n da kaybetti\u011fi bir oyun. Sahi bu oyunun neresindeyiz? Bazen roller hi\u00e7 tahmin etmedi\u011fimiz […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":52303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"Vicdan S\u0131zlar m\u0131, Vicdans\u0131zlar m\u0131?","format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"singlepost-widget","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trend","sponsored_post_label":"Sponsorlu","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":[],"jnews_paywall_metabox":{"enable_premium_post":"0","paragraph_limit":"2","enable_preview_post":"0","enable_preview_video":"0"},"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[1521,632],"tags":[1145,1602,1888,2193],"jnews-series":[],"class_list":["post-52279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anasayfa","category-toplumla-olan-iliskilerim","tag-farkindalik","tag-kadin-haklari","tag-toplum","tag-vicdan"],"yoast_head":"\n